Ngày 05/05/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 144/2026/NĐ-CP nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2025/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 359/2025/NĐ-CP) quy định chi tiết thi hành Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT). Những thay đổi này có tác động trực tiếp đến công tác kê khai và quản trị thuế của doanh nghiệp.

1. Thay đổi về đối tượng không chịu thuế GTGT

Nghị định bổ sung và sửa đổi các quy định tại Điều 4 về đối tượng không chịu thuế như sau:

Các loại bảo hiểm: Bổ sung khoản 3a quy định cụ thể các loại hình bảo hiểm không chịu thuế GTGT, bao gồm: "bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm người học, bảo hiểm nông nghiệp, bảo hiểm phục vụ đánh bắt thủy sản, tái bảo hiểm và một số loại bảo hiểm trong lĩnh vực dầu khí".
Hoạt động bán nợ: Sửa đổi điểm đ khoản 4, trong đó "bán nợ bao gồm bán khoản phải trả và khoản phải thu, bán chứng chỉ tiền gửi".
Sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản: Sửa đổi, bổ sung khoản 14 nhằm "hạn chế xuất khẩu tài nguyên thô" và thiết lập cơ chế điều chỉnh Danh mục tại Phụ lục I, II khi cần thiết.

2. Quy định về giá tính thuế đối với hoạt động môi giới

Tại điểm b khoản 1 Điều 9, Nghị định bổ sung quy định liên quan đến doanh thu hoa hồng:

Doanh thu từ "hoa hồng môi giới dịch vụ bảo hiểm" chính thức thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.

3. Quy định về khấu trừ thuế GTGT

Các thay đổi tại khoản 2 Điều 23 nhằm làm rõ cách xác định doanh thu và khấu trừ thuế:

Xác định doanh thu: Sửa đổi điểm a, theo đó doanh thu của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được xác định theo "pháp luật về các tổ chức tín dụng"; doanh thu hoạt động chứng khoán xác định theo "pháp luật về chứng khoán"; và doanh thu kinh doanh bảo hiểm xác định theo "pháp luật về kinh doanh bảo hiểm".
Doanh thu chịu thuế: Bổ sung điểm c, khẳng định doanh thu của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT "bao gồm cả doanh thu của hàng hóa không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng (nếu có)".

4. Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng mua trả chậm, trả góp

Nghị định sửa đổi điểm g khoản 2 Điều 26, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp đối với các giao dịch trả chậm, trả góp từ 05 triệu đồng trở lên:

Cơ sở kinh doanh được phép "khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu chưa đến thời hạn thanh toán theo hợp đồng".
Quy trình xử lý rủi ro: Trường hợp đến thời hạn thanh toán theo hợp đồng mà vẫn chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp "phải điều chỉnh giảm số thuế đã khấu trừ".
Khi bổ sung chứng từ: Khi có chứng từ thanh toán hợp lệ, doanh nghiệp được phép "kê khai khấu trừ vào kỳ tính thuế có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt".

5. Thay thế danh mục kèm theo

Nghị định quy định thay thế toàn bộ Danh mục tại Phụ lục I và Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định số 181/2025/NĐ-CP bằng Danh mục mới ban hành kèm theo Nghị định 144/2026/NĐ-CP.