Dưới đây là hệ thống hóa các quy định căn cứ theo Luật Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) 2025 chính thức có hiệu lực từ 01/07/2026, nhằm giúp doanh nghiệp và cá nhân có phương án tuân thủ pháp luật tối ưu.
1. Thu nhập từ kinh doanh (Điều 20)
Thuế TNCN đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân không cư trú được tính bằng Doanh thu x Thuế suất.
- Xác định doanh thu: Là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, cung ứng dịch vụ bao gồm cả trợ giá, phụ thu, phụ trội. Không phân biệt đã thu được tiền hay chưa, bao gồm cả chi phí do bên mua trả thay mà không được hoàn trả.
- Trường hợp hợp đồng không bao gồm thuế TNCN: Doanh thu tính thuế phải được quy đổi là toàn bộ số tiền cá nhân nhận được dưới bất kỳ hình thức nào khi cung cấp hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam.
- Các mức thuế suất cụ thể:
- 1%: Phân phối, cung cấp hàng hóa.
- 2%: Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu; các hoạt động kinh doanh khác.
- 5%: Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu; cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số (giải trí, trò chơi điện tử, phim, ảnh, nhạc số, quảng cáo).
2. Thu nhập từ tiền lương, tiền công (Điều 21)
- Cách tính: Tổng thu nhập nhận được do thực hiện công việc tại Việt Nam x Thuế suất 20%.
- Lưu ý: Quy định áp dụng không phân biệt nơi trả thu nhập, miễn là công việc được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam.
3. Thu nhập từ đầu tư vốn (Điều 22)
- Cách tính: Tổng thu nhập từ việc đầu tư vốn vào tổ chức, cá nhân tại Việt Nam x Thuế suất 5%.
4. Thu nhập từ chuyển nhượng vốn (Điều 23)
- Chuyển nhượng phần vốn góp:
- Thuế suất: 20% trên thu nhập tính thuế (Giá chuyển nhượng - Giá mua - Chi phí hợp lý liên quan).
- Trường hợp không xác định được giá mua và chi phí: Thuế = Giá chuyển nhượng phần vốn tại tổ chức, cá nhân Việt Nam x Thuế suất 2%.
- Chuyển nhượng chứng khoán: Thuế = Giá chuyển nhượng x Thuế suất 0,1%.
5. Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản (Điều 24)
- Cách tính: Thuế = Giá chuyển nhượng x Thuế suất 2%.
6. Thu nhập từ tiền bản quyền, nhượng quyền thương mại (Điều 25)
- Cách tính: Thuế = (Thu nhập vượt trên 20 triệu đồng theo từng hợp đồng) x Thuế suất 5%.
- Áp dụng cho các hợp đồng chuyển giao, chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu trí tuệ, công nghệ hoặc nhượng quyền thương mại tại Việt Nam.
Ví dụ:
Một cá nhân không cư trú ký hợp đồng cho phép công ty Việt Nam sử dụng bản quyền sáng chế với giá trị 100 triệu đồng.
Thuế TNCN là: (100 triệu - 20 triệu) x 5% = 4 triệu đồng.
7. Thu nhập từ trúng thưởng, nhận thừa kế, quà tặng (Điều 26)
- Cách tính: Thuế = (Giá trị vượt trên 20 triệu đồng theo từng lần nhận) x Thuế suất 10%.
Ví dụ:
Một cá nhân không cư trú trúng thưởng tại Việt Nam trị giá 50 triệu đồng.
Thuế TNCN là: (50 triệu - 20 triệu) x 10% = 3 triệu đồng.
8. Thu nhập khác (Điều 27)
- Các khoản quy định tại điểm a, b, c khoản 10 Điều 3: Thuế = (Thu nhập vượt trên 20 triệu đồng theo từng lần phát sinh) x Thuế suất 5%.
- Các khoản quy định tại điểm d, đ khoản 10 Điều 3: Thuế = Giá chuyển nhượng x Thuế suất 0,1%.
9. Thời điểm xác định thu nhập tính thuế (Điều 28)
Việc xác định đúng thời điểm tính thuế là nguyên tắc cốt lõi trong quản trị rủi ro thuế:
- Đối với hoạt động kinh doanh (Điều 20): Thời điểm cá nhân nhận được thu nhập hoặc thời điểm xuất hóa đơn bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
- Đối với tiền lương, đầu tư vốn, bản quyền, trúng thưởng, thừa kế, quà tặng, thu nhập khác (Điều 21, 22, 25, 26, 27): Thời điểm tổ chức/cá nhân tại Việt Nam trả thu nhập hoặc thời điểm cá nhân nhận được thu nhập.
- Đối với chuyển nhượng vốn (Điều 23): Thời điểm giao dịch hoàn thành theo quy định pháp luật.
- Đối với chuyển nhượng bất động sản (Điều 24): Thời điểm hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực hoặc thời điểm đăng ký quyền sử dụng, quyền sở hữu.
Nguyên tắc tuân thủ:
Doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thay cho cá nhân không cư trú cần rà soát kỹ các loại hình thu nhập, áp dụng đúng thuế suất và xác định chính xác thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế để đảm bảo tuân thủ đúng Luật Thuế TNCN 2025. Mọi trường hợp chi tiết hơn sẽ do Chính phủ quy định cụ thể tại các văn bản hướng dẫn thi hành.
