Căn cứ theo Công văn số 5628/BHXH-QLT của Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP.HCM và các quy định pháp luật hiện hành, cơ quan BHXH đã có những hướng dẫn chi tiết về việc rà soát, thu BHXH bắt buộc cũng như quy định mức đóng đối với chủ hộ kinh doanh.

Nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật, minh bạch thông tin và nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro pháp lý cho các cơ sở kinh doanh, nội dung chi tiết được hệ thống hóa cụ thể dưới đây.

I. Quy định về việc dừng đóng BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh dưới 01 tỷ đồng từ ngày 01/07/2026

Tại Công văn số 5628/BHXH-QLT, BHXH TP.HCM đã thông báo các nội dung trọng tâm sau:

• Quy định về doanh thu từ ngày 01/01/2026: Kể từ ngày 01/01/2026, chủ hộ kinh doanh có mức kê khai doanh thu năm trên 01 tỷ đồng quy định tại Nghị định số 141/2026/NĐ-CP nộp hồ sơ đăng ký tham gia BHXH bắt buộc cho cơ quan BHXH. Trường hợp chủ hộ kinh doanh có mức kê khai doanh thu năm dưới 01 tỷ đồng thì có thể đăng ký tham gia BHXH tự nguyện để tích lũy thời gian tham gia BHXH, đảm bảo chế độ an sinh xã hội (trợ cấp thai sản, hưu trí, tử tuất) khi đủ điều kiện.
• Xử lý đối với các trường hợp thay đổi doanh thu thực tế: Đối với các chủ hộ kinh doanh trước đây tham gia BHXH bắt buộc theo phương pháp kê khai (giai đoạn từ 01/07/2025 đến trước 01/01/2026) nhưng nay có doanh thu thực tế phát sinh trong năm từ 01 tỷ đồng trở xuống, BHXH cơ sở thực hiện dừng thu BHXH bắt buộc kể từ ngày 01/07/2026. Thời gian từ ngày 01/01/2026 đến 30/06/2026, BHXH Thành phố sẽ có văn bản gửi BHXH Việt Nam và hướng dẫn ngay khi có ý kiến chỉ đạo thực hiện.
• Trách nhiệm phối hợp và báo giảm của chủ hộ kinh doanh: BHXH cơ sở thông báo đến các chủ hộ kinh doanh được biết để căn cứ thông báo doanh thu thực tế của hộ kinh doanh với cơ quan Thuế (chậm nhất là ngày 31/01 của năm tiếp theo) hoặc hồ sơ kê khai thuế của hộ kinh doanh nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH để báo giảm nếu không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
• Chính sách chuyển đổi sang BHXH tự nguyện: Đối với các trường hợp chủ hộ kinh doanh ngừng đóng BHXH bắt buộc do có doanh thu thực tế phát sinh trong năm từ 01 tỷ đồng trở xuống, BHXH các cơ sở chủ động phối hợp với các Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng để tuyên truyền, vận động chủ hộ kinh doanh chuyển sang đăng ký tham gia BHXH tự nguyện nhằm đảm bảo tính liên tục trong quá trình đóng BHXH, giúp người lao động tích lũy thời gian để hưởng các chế độ an sinh xã hội như: trợ cấp thai sản, hưu trí và tử tuất khi đủ điều kiện hưởng.

Như vậy, theo Công văn 5628/BHXH-QLT, chính thức chủ hộ kinh doanh dưới 01 tỷ dừng đóng BHXH bắt buộc từ 01/07/2026. Đối với các hộ kinh doanh dưới 01 tỷ đã tham gia BHXH trước ngày 1/07/2026 thì khuyến khích tham gia BHXH tự nguyện để đảm bảo tính liên tục trong quá trình đóng BHXH giúp người lao động tích lũy thời gian để hưởng các chế độ an sinh xã hội như: trợ cấp thai sản, hưu trí và tử tuất khi đủ điều kiện hưởng.

Tóm lại, chính thức từ ngày 01/07/2026, chủ hộ kinh doanh dưới 01 tỷ không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Khuyến khích hộ kinh doanh tham gia BHXH tự nguyện.

II. Mức đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh từ ngày 01/07/2026

Căn cứ theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 31 và điểm a khoản 4 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, cơ chế xác định tiền lương và tỷ lệ đóng cụ thể được quy định như sau:

• Lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng: Chủ hộ kinh doanh được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc nhưng thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Sau ít nhất 12 tháng thực hiện đóng bảo hiểm xã hội theo tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội đã lựa chọn thì chủ hộ kinh doanh được lựa chọn lại tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.

• Tỷ lệ đóng quỹ bảo hiểm xã hội: Hằng tháng chủ hộ kinh doanh phải đóng 3% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào quỹ ốm đau và thai sản, 22% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Công thức tổng quát tính mức đóng BHXH bắt buộc:

Mức đóng BHXH bắt buộc = 25% * Mức tiền lương tháng đóng BHXH

Trong đó, mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc cao nhất được giới hạn:

Mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc cao nhất = 20 * Mức tham chiếu

(Lưu ý: Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. Hiện nay, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng).

Bảng tổng hợp mức đóng BHXH cao nhất và thấp nhất từ ngày 01/07/2026:

Như vậy, theo quy định nêu trên, mức đóng BHXH thấp nhất với chủ hộ kinh doanh từ 01/07/2025 là 632.500 đồng và cao nhất là 12.650.000 đồng.

Khuyến nghị tuân thủ pháp luật và quản trị rủi ro: Các hộ kinh doanh cần chủ động đối chiếu doanh thu thực tế phát sinh với cơ quan Thuế để xác định chính xác nghĩa vụ tham gia BHXH bắt buộc hoặc thực hiện thủ tục báo giảm đúng hạn. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các mốc thời gian và quy định pháp luật sẽ giúp đơn vị tránh các rủi ro pháp lý, đồng thời chủ động lựa chọn phương án tham gia BHXH tự nguyện phù hợp để đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội lâu dài.