Bộ Tài chính đang nghiên cứu, dự kiến báo cáo Chính phủ phương án sửa đổi Luật Thuế Thu nhập cá nhân với nhiều điểm mới quan trọng, nhằm hỗ trợ hộ và cá nhân kinh doanh nhỏ, đồng thời đảm bảo công bằng trong hệ thống thuế.

► Nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế

• Hiện nay, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu ≤ 100 triệu đồng/năm không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế giá trị gia tăng (GTGT).
• Quốc hội đã thông qua Luật Thuế GTGT 2024, nâng ngưỡng này lên 200 triệu đồng/năm, áp dụng từ 01/01/2026.
• Chính phủ đồng thời trình Quốc hội sửa đổi Luật Thuế TNCN để đảm bảo đồng bộ với quy định mới.

♦ Ví dụ: Một hộ kinh doanh nhỏ bán tạp hóa tại vùng nông thôn có doanh thu khoảng 180 triệu đồng/năm sẽ không phải nộp thuế TNCN và GTGT kể từ năm 2026.

► Chỉ tính thuế trên phần lãi

• Bộ Tài chính dự kiến áp dụng phương pháp tính thuế trên thu nhập thực tế (doanh thu – chi phí) thay vì thuế khoán.
• Cá nhân kinh doanh có doanh thu trên ngưỡng miễn thuế đến 3 tỷ đồng/năm:
  • Nếu xác định được chi phí: nộp thuế 15% trên phần lãi.
  • Nếu không xác định được chi phí: tiếp tục nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu (0,5% – 2% tùy ngành nghề).
• Người nộp thuế sẽ được trừ ngưỡng miễn thuế trước khi tính thuế, thay vì nộp từ đồng doanh thu đầu tiên.

♦ Ví dụ:

• Một hộ kinh doanh nhà hàng có doanh thu 2 tỷ đồng/năm, chi phí vận hành khoảng 1,5 tỷ đồng → lợi nhuận còn 500 triệu đồng → sau khi trừ ngưỡng miễn thuế 200 triệu, phần tính thuế còn 300 triệu đồng. Thuế phải nộp: 15% × 300 triệu = 45 triệu đồng/năm.
• Một hộ kinh doanh nhỏ lẻ bán quần áo có doanh thu 300 triệu đồng/năm → sau khi trừ ngưỡng miễn thuế 200 triệu, phần tính thuế còn 100 triệu đồng. Với thuế suất 1% → số thuế phải nộp là 1 triệu đồng/năm.

► Điều chỉnh biểu thuế lũy tiến

• Chính phủ đề xuất giảm số bậc thuế từ 7 xuống 5 bậc, nới rộng khoảng cách giữa các bậc.
• Mức thuế suất 15% và 25% có thể được điều chỉnh giảm xuống 10% và 20% để đồng đều hơn.
• Với biểu thuế mới, hầu hết người nộp thuế sẽ được giảm nghĩa vụ thuế so với hiện hành.

♦ Ví dụ: Một nhân viên văn phòng có thu nhập 20 triệu đồng/tháng hiện đang chịu thuế suất 15%. Nếu biểu thuế mới được áp dụng, mức thuế suất có thể giảm xuống 10%, giúp giảm gánh nặng tài chính.

► Bổ sung các khoản miễn, giảm thuế

Dự thảo Luật cũng mở rộng danh mục thu nhập được miễn thuế, bao gồm:

• Thu nhập từ quỹ hưu trí bổ sung, quỹ hưu trí tự nguyện.
• Tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ.
• Trợ cấp thôi việc, mất việc làm do doanh nghiệp chi trả.
• Lãi trái phiếu chính quyền địa phương.

♦ Ví dụ: Một công nhân làm thêm giờ vào ban đêm sẽ được miễn thuế đối với khoản thu nhập tăng thêm này, thay vì phải nộp thuế như trước.

Những đề xuất mới của Bộ Tài chính cho thấy định hướng cải cách toàn diện chính sách thuế, vừa đảm bảo nguồn thu ngân sách, vừa tạo sự công bằng giữa các nhóm đối tượng, đồng thời hỗ trợ hộ và cá nhân kinh doanh nhỏ vượt qua khó khăn, hướng tới mục tiêu an sinh xã hội.