Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển và xu hướng làm việc đa nhiệm (nhiều nguồn thu nhập) ngày càng phổ biến, các quy định về Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) luôn thu hút sự quan tâm đặc biệt từ phía người nộp thuế. Nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính và giảm bớt gánh nặng quyết toán cho cá nhân, một đề xuất mới mang tính nới lỏng vừa được đưa ra liên quan đến thu nhập vãng lai.
Vào ngày 17/04/2026, Bộ Tài chính đã chính thức gửi công văn xin ý kiến Bộ Tư pháp để thẩm định Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (gọi tắt là dự thảo Nghị định). Tâm điểm đáng chú ý của bản dự thảo này nằm ở đề xuất tăng mức thu nhập vãng lai được miễn nghĩa vụ quyết toán thuế.
1. Nội dung đề xuất mới tại Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế TNCN 2025
Cụ thể, tại khoản 1 Điều 51 dự thảo Nghị định đề xuất tăng mức thu nhập vãng lai thực hiện quyết toán thuế TNCN như sau:
“Quyết toán thuế
- Tổ chức, cá nhân trả thu nhập; cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công có trách nhiệm quyết toán thuế theo năm, trừ các trường hợp sau:
a) Cá nhân có số thuế phải nộp nhỏ hơn số thuế đã nộp trong kỳ tính thuế mà không có yêu cầu hoàn thuế hoặc bù trừ thuế vào kỳ sau;
b) Cá nhân có thêm thu nhập ở nơi khác mà phần thu nhập này bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng đã được tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập thực hiện tạm khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ 10% trên thu nhập quy định tại khoản 2 Điều 50 Nghị định này và cá nhân không có nhu cầu thì không phải quyết toán thuế đối với phần thu nhập này.
Trường hợp cá nhân lựa chọn quyết toán thuế trực tiếp với cơ quan thuế thì hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ hỗ trợ tổng hợp tất cả các nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh trong năm tính thuế và được trừ số thuế đã được tổ chức, cá nhân chỉ trả thu nhập thực hiện tạm khấu trừ thuế thu nhập cá nhân trong năm tính thuế.
...”
2. Đối chiếu với quy định pháp luật hiện hành
Để thấy rõ điểm ưu việt của đề xuất này, chúng ta cần đặt trong mối tương quan so sánh với quy định hiện hành tại tiết d.2, điểm d, khoản 6 Điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP về việc khai quyết toán thuế TNCN:
“Các loại thuế khai theo tháng, khai theo quý, khai theo năm, khai theo từng lần phát sinh nghĩa vụ thuế và khai quyết toán thuế
...
6. Các loại thuế, khoản thu khai quyết toán năm và quyết toán đến thời điểm giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động, chấm dứt hợp đồng hoặc tổ chức lại doanh nghiệp. Trường hợp chuyển đổi loại hình doanh nghiệp (không bao gồm doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa) mà doanh nghiệp chuyển đổi kế thừa toàn bộ nghĩa vụ về thuế của doanh nghiệp được chuyển đổi thì không phải khai quyết toán thuế đến thời điểm có quyết định về việc chuyển đổi doanh nghiệp, doanh nghiệp khai quyết toán khi kết thúc năm. Cụ thể như sau:
...
d) Thuế thu nhập cá nhân đối với tổ chức, cá nhân trả thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công; cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công ủy quyền quyết toán thuế cho tổ chức, cá nhân trả thu nhập; cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công trực tiếp quyết toán thuế với cơ quan thuế. Cụ thể như sau:
...
d.2) Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công ủy quyền quyết toán thuế cho tổ chức, cá nhân trả thu nhập, cụ thể như sau:
Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên tại một nơi và thực tế đang làm việc tại đó vào thời điểm tổ chức, cá nhân trả thu nhập thực hiện việc quyết toán thuế, kể cả trường hợp không làm việc đủ 12 tháng trong năm. Trường hợp cá nhân là người lao động được điều chuyển từ tổ chức cũ đến tổ chức mới theo quy định tại điểm d.1 khoản này thì cá nhân được ủy quyền quyết toán thuế cho tổ chức mới.
Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên tại một nơi và thực tế đang làm việc tại đó vào thời điểm tổ chức, cá nhân trả thu nhập quyết toán thuế, kể cả trường hợp không làm việc đủ 12 tháng trong năm; đồng thời có thu nhập vãng lai ở các nơi khác bình quân tháng trong năm không quá 10 triệu đồng và đã được khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ 10% nếu không có yêu cầu quyết toán thuế đối với phần thu nhập này.
...”
Vì vậy, nếu dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 được thông qua, cá nhân có thu nhập vãng lai ở các nơi khác bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng (đã được khấu trừ 10% tại nguồn) và không có nhu cầu hoàn hay bù trừ thuế thì sẽ được miễn thủ tục quyết toán đối với phần thu nhập này.
Sự thay đổi này mang lại một bước tiến lớn, nới lỏng và mở rộng biên độ thêm 05 triệu đồng so với quy định hiện hành (mức cũ là 10 triệu đồng).
Ví dụ thực tế dễ hình dung:
- Tình huống: Anh B là chuyên viên công nghệ thông tin có ký hợp đồng lao động dài hạn (trên 3 tháng) tại Công ty X. Song song đó, anh có nhận làm thêm các dự án phần mềm bên ngoài cho các đối tác khác với tổng thu nhập vãng lai trong năm là 144 triệu đồng (bình quân 12 triệu đồng/tháng) và toàn bộ số tiền này đã được các đối tác tạm khấu trừ 10% thuế TNCN trước khi chi trả.
- Theo quy định hiện hành (Nghị định 126/2020/NĐ-CP): Vì mức thu nhập vãng lai bình quân tháng là 12 triệu đồng (vượt quá ngưỡng 10 triệu đồng/tháng), anh B bắt buộc phải tự mình đi làm thủ tục quyết toán thuế trực tiếp với cơ quan thuế cho toàn bộ thu nhập trong năm.
- Theo đề xuất mới tại Dự thảo Nghị định: Do mức thu nhập vãng lai bình quân 12 triệu đồng/tháng vẫn nằm dưới ngưỡng không quá 15 triệu đồng/tháng, nếu anh B nhận thấy số thuế tạm nộp 10% đã đủ hoặc không có nhu cầu hoàn thuế, anh B hoàn toàn không phải làm thủ tục quyết toán thuế đối với phần thu nhập vãng lai này.
Sự điều chỉnh mang tính thực tiễn cao này sẽ giúp giảm tải áp lực rất lớn cho các cơ quan thuế trong các mùa quyết toán cao điểm, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho những người nộp thuế bận rộn.
