Trong bối cảnh nhiều gia đình phải đối mặt với những biến cố bất ngờ như tai nạn lao động, chính sách thuế thu nhập cá nhân của Việt Nam đã có những điều chỉnh quan trọng nhằm hỗ trợ người lao động. Một trong những quyền lợi đáng chú ý là việc đăng ký người phụ thuộc để được giảm trừ gia cảnh, giúp giảm gánh nặng tài chính cho người nộp thuế.

Điều kiện để vợ được xem là người phụ thuộc

Theo quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính và các văn bản hướng dẫn liên quan, người vợ có thể được đăng ký là người phụ thuộc nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chí sau:

🔹 Trường hợp người vợ trong độ tuổi lao động

• Không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá 1 triệu đồng.
• Không còn khả năng lao động, khuyết tật.
• Có giấy xác nhận của cơ quan y tế hoặc chính quyền địa phương về tình trạng không có khả năng lao động.
• Người chồng là người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc và có trách nhiệm với người phụ thuộc.
• Người vợ không được người khác đăng ký là người phụ thuộc trong cùng kỳ tính thuế.

🔹 Trường hợp người vợ ngoài độ tuổi lao động

• Không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá 1 triệu đồng.
• Không cần chứng minh mất khả năng lao động, vì đã ngoài độ tuổi lao động theo quy định.
• Người chồng là người trực tiếp nuôi dưỡng và có trách nhiệm chăm sóc.
• Không được đăng ký trùng lặp bởi người nộp thuế khác.

Trường hợp người vợ bị tai nạn lao động, phải sử dụng xe lăn và không còn khả năng đi làm, hoàn toàn có thể được xem là người phụ thuộc nếu đáp ứng các điều kiện trên, bất kể độ tuổi.

Mức giảm trừ gia cảnh mới từ năm 2026

Theo Nghị quyết mới được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua, mức giảm trừ gia cảnh sẽ được điều chỉnh tăng từ kỳ tính thuế năm 2026 như sau:

• Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).
• Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.

Đây là bước điều chỉnh phù hợp với mặt bằng thu nhập và chi phí sinh hoạt hiện nay, giúp người lao động giữ lại nhiều hơn phần thu nhập thực tế.

Thủ tục đăng ký người phụ thuộc

Người lao động có thể đăng ký người phụ thuộc theo các hình thức:

• Trực tiếp tại cơ quan thuế nơi cư trú.
• Thông qua cơ quan chi trả thu nhập (nơi làm việc).
• Trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế hoặc ứng dụng VNeID.

Hồ sơ cần chuẩn bị:

• Bản sao CMND/CCCD của vợ.
• Giấy đăng ký kết hôn.
• Giấy xác nhận của địa phương về việc không có thu nhập hoặc không còn khả năng lao động (đối với người trong độ tuổi lao động).
• Hồ sơ liên quan đến tai nạn lao động hoặc bệnh lý (nếu có).
• Mã số thuế cá nhân của người phụ thuộc (nếu chưa có thì cần đăng ký).

Lưu ý quan trọng

• Một người chỉ được đăng ký là người phụ thuộc bởi một người nộp thuế trong cùng kỳ.
• Nếu đăng ký muộn, việc giảm trừ chỉ được tính từ tháng đăng ký.
• Người phụ thuộc phải có mã số thuế cá nhân để được giảm trừ.
• Hồ sơ cần được lưu giữ đầy đủ để phục vụ kiểm tra của cơ quan thuế.

Việc đăng ký người phụ thuộc không chỉ là quyền lợi hợp pháp mà còn là một giải pháp thiết thực giúp người lao động giảm bớt áp lực tài chính trong những hoàn cảnh khó khăn. Với mức giảm trừ gia cảnh mới từ năm 2026, chính sách thuế thu nhập cá nhân càng thể hiện rõ tính nhân văn và sự đồng hành của Nhà nước với người dân trong việc bảo vệ thu nhập và ổn định cuộc sống.