Ngày 15/12/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 320/2025/NĐ-CP (sau đây gọi tắt là Nghị định 320) quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Đây là văn bản quan trọng mở ra cơ hội tối ưu chi phí thuế cho các doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa, bao gồm cả khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Cụ thể Điều 11 Nghị định 320 quy định như sau:
“Điều 11. Thuế suất
1. Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 20%, trừ trường hợp quy định tại các khoản 2, 3 và 5 Điều này và đối tượng được ưu đãi về thuế suất quy định tại Điều 19 Nghị định này.
2. Thuế suất 15% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng.
3. Thuế suất 17% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng.
...”
1. Biểu thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp mới
Căn cứ theo khoản 4 Điều 11 Nghị định 320, cơ cấu thuế suất thuế TNDN nghiệp được phân loại cụ thể dựa trên ngưỡng doanh thu:
- Thuế suất phổ thông 20%: Áp dụng cho phần lớn các doanh nghiệp, trừ các trường hợp được hưởng ưu đãi hoặc đối tượng áp dụng mức thuế suất riêng tại khoản 2, 3 và 5 Điều này.
- Thuế suất ưu đãi 15%: Áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng.
- Thuế suất ưu đãi 17%: Áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng.
2. Phương pháp xác định tổng doanh thu làm căn cứ áp dụng
Một trong những điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là cách thức xác định "ngưỡng" doanh thu để được hưởng thuế suất 15% hoặc 17%. Tại khoản 4 Điều 11 Nghị định này quy định:
“4. Tổng doanh thu làm căn cứ xác định doanh nghiệp thuộc đối tượng áp dụng thuế suất 15% và 17% quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này là tổng doanh thu từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu), doanh thu từ hoạt động tài chính và thu nhập khác trên Phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh kèm theo tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp của kỳ tính thuế năm trước liền kề.”
Như vậy, doanh nghiệp cần căn cứ vào số liệu chính thức trên quyết toán thuế của năm trước liền kề để tự xác định mức thuế suất áp dụng cho kỳ tính thuế hiện tại.
3. Điều kiện ràng buộc đối với Công ty con và quan hệ liên kết
Nhằm đảm bảo tính minh bạch và tránh việc chia nhỏ doanh nghiệp để trục lợi chính sách, Nghị định 320 đưa ra rào cản kỹ thuật tại điểm c khoản 4 Điều 11:
“c) Thuế suất 15% và 17% quy định tại Điều này không áp dụng đối với doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam là công ty con hoặc công ty có quan hệ liên kết mà doanh nghiệp trong quan hệ liên kết không phải là doanh nghiệp đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này.”
Hệ quả pháp lý: Nếu một doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí doanh thu dưới 50 tỷ đồng nhưng lại là công ty con hoặc có quan hệ liên kết với một doanh nghiệp khác (mà doanh nghiệp liên kết này có doanh thu trên 50 tỷ đồng) thì doanh nghiệp đó không được áp dụng mức thuế suất 15% hay 17%.
4. Áp dụng cụ thể đối với doanh nghiệp FDI
Quy định này áp dụng bình đẳng cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Cụ thể:
- Trường hợp doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài thành lập theo pháp luật Việt Nam đáp ứng điều kiện doanh thu tại khoản 2, khoản 3 Điều 11.
- Đồng thời, các doanh nghiệp trong mối quan hệ liên kết với doanh nghiệp FDI này (nếu có) cũng phải đáp ứng quy định về ngưỡng doanh thu tương ứng.
5. Hiệu lực thi hành và giai đoạn chuyển tiếp năm 2025
Về thời điểm bắt đầu áp dụng, điểm a khoản 1 Điều 24 Nghị định 320 nêu rõ:
“Hiệu lực thi hành
- Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành và áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025. Việc xác định thời gian áp dụng trong một số trường hợp cụ thể như sau:
a) ...; trường hợp kỳ tính thuế năm 2025 của doanh nghiệp bắt đầu sau ngày Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp có hiệu lực thì áp dụng từ ngày Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp có hiệu lực hoặc từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành.”
Lưu ý quan trọng cho kỳ tính thuế 2025: Nếu kỳ tính thuế năm 2025 của doanh nghiệp bắt đầu sau ngày Luật Thuế TNDN có hiệu lực (01/10/2025): Doanh nghiệp áp dụng mức thuế suất 15%, 17% từ ngày 01/10/2025 hoặc từ ngày 15/12/2025 (ngày Nghị định có hiệu lực).
