Hiện nay, nhiều người lao động và người dân có thắc mắc về việc liệu người 60 tuổi không có lương hưu thì có được hưởng trợ cấp hưu trí hay không. Dưới đây là thông tin chi tiết dựa trên Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024 nhằm giúp quý độc giả nắm bắt rõ các quy định về chính sách an sinh xã hội hiện hành.
1. Đối tượng và điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội
Theo Luật BHXH 2024, Nhà nước đã xây dựng hệ thống bảo hiểm xã hội đa tầng, trong đó bao gồm Trợ cấp hưu trí xã hội. Tuy nhiên, người từ 60 tuổi chưa đủ điều kiện nhận trợ cấp này. Theo Điều 21 của Luật, đối tượng hưởng trợ cấp hưu trí xã hội chỉ bao gồm:
Nhóm 1: Công dân Việt Nam từ 75 tuổi trở lên, không nhận lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng.
Nhóm 2: Công dân Việt Nam từ đủ 70 đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng (trừ trường hợp khác theo quy định) và có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp.
Các quyền lợi đi kèm:
Mức trợ cấp: Do Chính phủ quy định và được rà soát, điều chỉnh định kỳ 03 năm/lần dựa trên khả năng ngân sách nhà nước.
Hỗ trợ thêm: Hội đồng nhân dân cùng cấp có thể quyết định hỗ trợ thêm tùy vào điều kiện kinh tế - xã hội tại địa phương.
Bảo hiểm y tế (BHYT) và mai táng: Người hưởng trợ cấp được ngân sách nhà nước đóng BHYT và nhận hỗ trợ chi phí mai táng khi qua đời theo quy định pháp luật.
Lưu ý: Nếu người dân đồng thời thuộc đối tượng hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, họ sẽ được hưởng chế độ có mức trợ cấp cao hơn.
2. Chế độ đối với người không đủ điều kiện hưởng lương hưu (từ tháng 7/2025)
Đối với những người đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đến tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, Luật BHXH 2024 (Điều 23) có cơ chế đặc biệt giúp họ nhận trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng của mình (nếu không chọn hưởng BHXH một lần và không bảo lưu).
Nguyên tắc hưởng: Mức hưởng căn cứ vào thời gian đóng và căn cứ đóng BHXH. Mức thấp nhất bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội.
Điều chỉnh mức hưởng: Nếu tổng số tiền đóng BHXH cho phép mức hưởng cao hơn, người lao động được tính để hưởng mức cao hơn. Mức trợ cấp này cũng được điều chỉnh dựa trên chỉ số giá tiêu dùng.
Quyền lợi bổ sung:
Người đang hưởng trợ cấp hằng tháng được ngân sách nhà nước đóng BHYT.
Trường hợp qua đời, thân nhân được hưởng trợ cấp một lần cho những tháng chưa nhận và trợ cấp mai táng (nếu đủ điều kiện).
Đóng một lần cho phần còn thiếu: Nếu tổng số tiền đóng không đủ để hưởng đến khi đủ tuổi nhận trợ cấp hưu trí xã hội, người lao động có nguyện vọng có thể đóng một lần cho phần còn thiếu để được hưởng tiếp.
3. Quy trình thực hiện và thủ tục
Người lao động muốn hưởng trợ cấp hằng tháng từ khoản đóng của mình cần chuẩn bị hồ sơ theo Điều 24 Luật BHXH 2024, gồm:
Sổ bảo hiểm xã hội.
Văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hằng tháng.
Thời hạn giải quyết: Trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết hoặc trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do nếu không giải quyết.
Nguyên tắc quản trị rủi ro và tuân thủ
