Bài viết này sẽ làm rõ từng vấn đề trên cơ sở quy định pháp luật hiện hành và các quy định mới áp dụng từ năm 2026.
1. Thời điểm xác định thu nhập chịu thuế TNCN
Theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, điểm b khoản 2 Điều 8, thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công được xác định dựa trên thời điểm chi trả thu nhập, không phụ thuộc vào tháng công lao động phát sinh.
Luật Thuế TNCN 2025 (khoản 3 Điều 8) cũng kế thừa quy định này, tiếp tục xác định thu nhập chịu thuế theo thời điểm chi trả. Đồng thời, Điều 29 Luật Thuế TNCN 2025 quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
► Như vậy, nếu tiền lương tháng 12/2025 được chi trả vào tháng 01/2026 thì:
- Doanh nghiệp khai thuế TNCN theo tháng sẽ kê khai vào tháng 01/2026.
- Theo Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế theo tháng là chậm nhất ngày 20 của tháng tiếp theo.
- Do đó, hạn nộp hồ sơ khai thuế TNCN kỳ tháng và nộp thuế là 20/02/2026.
2. Năm quyết toán thuế TNCN
Vì thu nhập này được chi trả trong tháng 01/2026, nên:
- Khoản lương tháng 12/2025 sẽ tính vào thu nhập chịu thuế TNCN năm 2026;
- Áp dụng biểu thuế lũy tiến 05 bậc mới;
- Áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới theo quy định năm 2026;
- Được quyết toán thuế TNCN vào kỳ quyết toán năm 2026.
3. Hạch toán chi phí tiền lương và thuế TNDN
Cần phân biệt rõ giữa thuế TNCN và thuế TNDN:
- Thuế TNCN: xác định theo thời điểm chi trả.
- Thuế TNDN: xác định theo nguyên tắc chi phí thực tế phát sinh và dồn tích.
Theo Điều 9 và Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, chi phí tiền lương được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN nếu:
- Thực tế phát sinh và liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Có đầy đủ hồ sơ (hợp đồng lao động, bảng lương, quy chế lương thưởng).
- Không thuộc các khoản chi không được trừ.
► Do đó, tiền lương tháng 12/2025 vẫn được hạch toán vào chi phí tiền lương năm 2025 và tính vào chi phí được trừ khi quyết toán thuế TNDN năm 2025.
4. Lưu ý về hình thức thanh toán
- Theo Điểm c khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, các khoản thanh toán tiền lương từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
- Khoản 8 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định: nếu chi tiền lương đã hạch toán nhưng không chi trả thực tế hoặc không có chứng từ thanh toán hợp lệ thì không được trừ.
- Theo hướng dẫn của cơ quan thuế (ví dụ: Thuế Cơ sở 2 TP.HCM), tiền lương, tiền công được xếp vào nhóm “các khoản thanh toán khác”.
► Vì vậy, khi chi trả tiền lương từng lần từ 5 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp nên thanh toán qua ngân hàng hoặc hình thức không dùng tiền mặt để đảm bảo đủ điều kiện tính chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.
