Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng biến động, việc hiểu rõ quy định về dừng, tạm ngưng và bảo lưu thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp đóng vai trò then chốt giúp người lao động chủ động lên kế hoạch tìm việc và bảo vệ quyền lợi của bản thân.
1. Khi nào trợ cấp thất nghiệp BỊ DỪNG HOẶC TẠM DỪNG?
Theo Điều 53 Luật Việc làm 2013, trợ cấp thất nghiệp sẽ chấm dứt hoặc tạm ngừng trong các trường hợp sau đây:
- Kết thúc thời hạn hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quyết định.
- Người lao động tìm được việc làm mới.
- Thực hiện nghĩa vụ quân sự, công an.
- Bắt đầu nhận lương hưu hàng tháng.
- Từ chối nhận việc do trung tâm dịch vụ việc làm giới thiệu hai lần liên tiếp, không có lý do chính đáng.
- Không báo cáo tìm kiếm việc làm trong ba tháng liền theo quy định tại Điều 52.
- Định cư hoặc lao động ở nước ngoài theo hợp đồng.
- Học tập có thời hạn từ 12 tháng trở lên.
- Bị xử phạt vi phạm bảo hiểm thất nghiệp.
- Người thụ hưởng tử vong.
- Áp dụng biện pháp giáo dưỡng, giáo dục bắt buộc hoặc cai nghiện bắt buộc.
- Bị tòa án tuyên bố mất tích.
- Bị tạm giam hoặc chấp hành án tù.
Đáng chú ý, những trường hợp chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp do tìm được việc làm, nghĩa vụ quân sự, đi học dài hạn, định cư nước ngoài, hay thành lập hộ kinh doanh, người lao động vẫn có quyền bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp để tính hưởng cho lần sau. Thời gian bảo lưu được tính theo nguyên tắc: mỗi tháng đã nhận trợ cấp thất nghiệp tương đương với 12 tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp.
2. THÀNH LẬP HỘ KINH DOANH có tiếp tục được NHẬN TRỢ CẤP THẤT NGHIỆP không?
Căn cứ Nghị định 28/2015/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 61/2020/NĐ-CP), người lao động khi thành lập hộ kinh doanh và có giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh được xem là đã có việc làm. Dù chưa có doanh thu, việc đứng tên chủ hộ kinh doanh vẫn khiến bạn mất quyền tiếp tục nhận trợ cấp thất nghiệp.
Khi đó, bạn cần:
- Thông báo kịp thời với Trung tâm Dịch vụ việc làm đã đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp.
- Đính kèm bản sao giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
- Xác định thời điểm có hiệu lực theo ngày ghi trên giấy tờ hoặc dấu bưu điện nếu gửi qua đường bưu điện.
Bạn có thể chọn một trong hai hình thức báo cáo tình hình tìm việc:
- Trực tiếp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm bằng mẫu “Thông báo tìm kiếm việc làm hàng tháng”.
- Gửi ảnh mẫu đã điền qua email cho Trung tâm.
3. XỬ LÝ THỜI GIAN HƯỞNG CÒN LẠI khi chấm dứt nhận bảo hiểm thất nghiệp do thành lập hộ kinh doanh
Theo khoản 5 Điều 21 Nghị định 28/2015/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 61/2020/NĐ-CP), thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp tương ứng với phần trợ cấp thất nghiệp còn lại sẽ được bảo lưu. Đây là cơ sở để bạn tính tiếp lần sau khi đủ điều kiện:
- Tổng thời gian bảo lưu = Thời gian đóng BH thất nghiệp chưa sử dụng trợ cấp thất nghiệp.
- Thời gian đã nhận trợ cấp thất nghiệp được quy đổi tương ứng (1 tháng trợ cấp thất nghiệp = 12 tháng đóng BH).
- Cần thông báo và nộp bản sao giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cùng các giấy tờ liên quan để bảo lưu có hiệu lực.
Nếu không thực hiện thông báo theo quy định, quyền lợi bảo lưu thời gian sẽ không được bảo đảm.
4. TRÁCH NHIỆM THÔNG BÁO tìm kiếm việc làm
Luật Việc làm 2013 quy định rõ người nhận trợ cấp thất nghiệp phải thông báo hàng tháng về quá trình tìm việc với Trung tâm Dịch vụ việc làm, trừ hai trường hợp:
- Ốm đau, thai sản hoặc tai nạn có giấy xác nhận của cơ sở y tế có thẩm quyền.
- Xảy ra tình huống bất khả kháng.
Dù gặp hai trường hợp ngoại lệ trên, bạn vẫn phải gửi thông báo về tình hình sức khỏe và lý do chưa thể tìm việc để duy trì hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp đúng quy định.
Như vậy, việc am hiểu quy định về chấm dứt, tạm dừng và bảo lưu thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp sẽ giúp người lao động chủ động trong chuyển đổi nghề nghiệp, lập nghiệp cá nhân hay quay trở lại thị trường lao động một cách thuận lợi nhất. Hãy luôn cập nhật và thực hiện đúng trách nhiệm thông báo để bảo vệ quyền lợi của mình.
